Wat is snurken
Tijdens de slaap ontspannen de spieren die de bovenste luchtweg openhouden en zakt de tong naar achteren. Hierdoor wordt de luchtweg nauwer. Door het aanzuigen van lucht tijdens het ademhalen kunnen de weke delen van de mond- en keelholte gaan trillen, waardoor er snurkgeluiden ontstaan.
Bij ernstige vernauwingen kan de luchtweg zelfs volledig worden afgesloten en treden er tijdelijke ademstilstanden op. Volledige of gedeeltelijke onderbrekingen van de luchtstroom langer dan tien seconden worden resp. apneus en hypopneus genoemd. Bij gemiddeld meer dan vijf apneus of hypopeus per uur is er sprake van een obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) indien er tevens klachten zijn.
OSAS komt meer voor bij mensen met een bepaalde gezichtvorm en een beperkte doorgankelijkheid van de neus- en keelholte (bijv. als gevolg van grote amandelen). De problemen worden vaak verergerd door overgewicht, roken, verkoudheid, gebruik van alcohol en slaapmiddelen en slapen op de rug. Bovendien komt de aandoening meer op middelbare leeftijd en meer bij mannen dan bij vrouwen voor.
Gevolgen
Harde snurkgeluiden kunnen een relatie en het gezin ernstig ontregelen. Daarbij komt dat veelvuldige ademstilstanden tot een bijzonder onrustige slaap leiden. Zonder dat de patiënt zich ervan bewust is, wordt hij bij iedere apneu en hypopneu halfwakker (ontwaakreactie of arousal). Daarna slaapt de patiënt weer verder tot de volgende apneu. De hele nacht gaat dit zo door. Het gevolg is dat men overdag schijnbaar zonder oorzaak vermoeid en slaperig is. Dit kan onder meer leiden tot problemen met betrekking tot de beroepsuitoefening en maatschappelijk functioneren en een vergrote kans op verkeers- en bedrijfsongevallen. Ook bestaat er een verband tussen nachtelijke ademstilstanden en hart- en vaataandoeningen, diabetes en vroegtijdig overlijden.
Onderzoek
Bij het onderzoeken van de oorzaak van snurken en de mogelijke aanwezigheid van slaapapneus speelt de kno-arts een belangrijke rol. Hij kan het hele gebied van de neusgaten tot aan de stembanden onderzoeken en beoordelen of er afwijkingen in de mond-, neus- en keelholte zijn die de bovenste luchtweg kunnen afsluiten. Tegenwoordig doet hij dat vaak, nadat de patiënt kunstmatig met een slaapmiddel in een infuus in slaap is gebracht, met behulp van een flexibele slang waarop een cameraatje is bevestigd (slaapendoscopie).
Slaapapneus kunnen met een slaaponderzoek of slaapregistratie (polysomnografie) worden vastgesteld. Hierbij worden met speciale apparatuur tijdens de slaap hersengolven, hartritme, ademhalingspatronen, spierspanning, zuurstofgehalte in het bloed en de bewegingen van het lichaam geregistreerd. Uit het onderzoek valt op te maken of er geslapen wordt en hoe diep de slaap is. Gecontroleerd wordt of er pogingen worden gedaan om te ademen en of er daadwerkelijk geademd wordt. Op basis hiervan kunnen apneus en hypopneus worden geregistreerd. Ook de slaaphouding wordt vastgelegd. Soms worden ook de snurkgeluiden en de intensiteit ervan geregistreerd.
Polysomnografisch onderzoek kan thuis, in het ziekenhuis of in gespecialiseerde klinieken (slaap/waakcentra) gebeuren. Er zijn ook screeningsapparaten waarmee men thuis op een eenvoudige manier kan nagaan of er duidelijk iets aan de hand is